چکیده
در جهان امروز تقریباً در تمامی نظامهای آموزش و پرورش نگرش مثبتی بر امر آموزش، بازآموزی معلمان و مدیریت آموزشی، ترویج به کارگیری روشهای مشاوره و تاثیر موثر آموزش وجود دارد. عوامل و فرایندهای روانی_ اجتماعی، فرهنگی و اقتصادی زیادی کلاس درس و سایر نظامهای تعلیم و تربیت و اثربخشی روشها و برنامههای آموزشی را تحت تاثیر قرار میدهند. از این حیث توجه به مبانی یادگیری و تدریس یکی از اصول مهم تعلیم و تربیت اثربخش محسوب میشود.
نظامهای آموزشی امروزی باید قادر باشند نیروهایی را تربیت کنند که در درک دنیای پیچیده موجود، توانمند و در مدیریت و رهبری آن، خلاق و مبتکر باشند و توانایی ارائه رفتار منطقی را نیز داشته باشند. منظور از آموزش، فرایند دوسویه یاددهی_ یادگیری، مهارتها و نگرشهای مثبت درباره موضوع خاص و متناسب با گروه سنی و در شرایط زمانی معین میباشد که به اجرا درآمده است.
روشهای تدریس نیز به عنوان یکی از عوامل تاثیرگذار و مشتمل بر آگاهی و معلومات مشخص و اصول و مبانی یادگیری در این زمینه بسیار حائز اهمیت است. در این راستا وظیفه مدرس در فرایند تدریس، تنها انتقال واقعیتهای علمی به فراگیران نیست؛ بلکه باید موقعیت و شرایط مطلوب یادگیری را فراهم کند و چگونه اندیشیدن و چگونه آموختن را به آنان بیاموزد.
این کتاب با تاکید بر مبانی و اصول کاربردی حوزههای مختلف یادگیری و آموزش میتواند نقش مهمی در توانمندسازی مربیان در همه سطوح داشته باشد .
حوزههایی همچون حافظه و درک، شناخت، نظریههای خویشتن و ذهنیتها، خلاقیت، هیجانات، تاب آوری، انگیزش و یادگیری مستقل در این کتاب مطرح شده که میتواند در درک و مدیریت کلاس درس توسط مربیان، معلمان و استادان مفید واقع شود. ویژگی مهم کتاب این است که ضمن طرح مبانی نظری موضوعات شناختی یا هیجانی موثر در کلاس درس، به جنبههای کاربردی موضوعات نیز اشاره دارد. در فصل پایانی کتاب، نمونههای پیشنهادی و تجربیات اینجانب در اجرای برنامههای ویژه مدرسه آورده شده است تا بتوانید در صورت تمایل از میان آنها انتخاب و گزینش کنید، در آنها تغییر و تجدید نظر به وجود آورید، یا با الهام از آنها و بنا به نیاز و امکانات خاص مدرسه خود، برنامهای کاملاً جدید و نو برای مدرسه خود طراحی و تدارک ببینید. این نمونه ها علاوه بر آنکه به لحاظ موضوعی متنوع هستند در قالبهای اجرایی مختلفی مانند پروژه، کار عملی، آموزش، برنامههای استاد شاگردی، بازدید میدانی، مناظره، خدمت رسانی،… ارائه شدهاند.
آشنایی بیشتر با فصلهای مختلف این کتاب:
فصل اول در مورد اصول یادگیری و انواع آن میباشد و راهکارهایی برای یادگیری بیشتر دروس بیان شده است. در پایان این فصل نیز روشهای استراحت مغزی برای تعمیق یادگیری دانش آموزان آورده شده است. موضوع فصل دوم این کتاب انگیزش و یادگیری میباشد و به تاثیر انگیزه در یادگیری و پیشرفت تحصیلی دانش آموزان اشاره شده است، در این فصل راهکارهایی برای ایجاد انگیزه بیشتر ارائه داده شده است.
موضوع فصل سوم، آموزش و تدریس می باشد که به موارد انواع انتقال آموزش و شیوههای نوین تدریس و تاثیر آن بر یادگیری اشاره شده است همچنین انواع روشهای تدریس که شامل روشهای تدریس مبتنی بر انتقال مستقیم مانند: یادسپاری، سخنرانی، نمایش علمی و تلفیقی ، روشهای تدریس مبتنی بر تعامل مانند: پرسش و پاسخ، ایفای نقش، بحث گروهی، یادگیری مشارکتی و بدیعه پردازی، روش های تدریس مسئله محور مانند: گردش علمی، آزمایشگاهی و اکتشافی وهمچنین روش های تدریس انفرادی مانند: خصوصی، آموزش برنامهای و آموزش به وسیله رایانه اشاره شده است. فصل چهارم این کتاب شامل تعلیم و تربیت شش ساحتی، همچنین برنامهها و اهداف برنامه ویژه مدرسه در قالب پنج مهارت و زیر برنامههای آن می باشد که میتوان به مهارتهای زندگی، مهارت اجتماعی، مهارت ذهنی، مهارت علمی و مهارت کار تیمی اشاره کرد.
نویسنده : ندا گل هاشم
انتشارات: اساتید دانشگاه
سال چاپ :تابستان 1402